In de schaduw van E.R.

Dat de kunst inspiratie ontleent aan het alledaagse leven is vanzelfsprekend. Dat het andersom ook zo werkt wordt Live imitating art genoemd, een concept waarmee ik voor het eerst in aanraking kwam tijdens een gastcollege van een professor in de criminologie. Hij vertelde dat bankovervallers hun houding, taalgebruik en gedrag veelal ontlenen aan klassieke scènes uit misdaadfilms. Interviews met slachtoffers, getuigen en veroordeelde misdadigers had dat aan het licht gebracht. Onlangs dacht ik even terug aan dat gastcollege, toen ik een dagje op de neurologieafdeling werkzaam was. Een CVA patiënt werd van de spoedeisende hulp naar de Stroke Unit  gebracht om een trombolyse te ondergaan. Twee arts-assistenten en een verpleegkundige raceten door de gang met de brancard als zou iedere seconde tellen. Het overtillen van de patiënt vond vervolgens dermate gehaast plaats dat het om een ernstige slagaderlijke bloeding leek te gaan in plaats van een behandeling met bloedverdunners waarvoor nog ruim de tijd was. Een buitenstaander had al die adrenaline ongetwijfeld heel spannend gevonden, alsof hij zich in een aflevering van E.R. bevond. Zelf vond ik het nogal theatraal. Hier werd spanning en actie gezocht terwijl kalmte geboden was, niet in de laatste plaats omwille van de patiënt.   Toch kan ik mijn collega’s een dergelijke houding moeilijk kwalijk nemen. De overdaad aan medische series op tv, die bol staan van de heroïek en de actie, maken de slome geprotocolleerde werkelijkheid soms tot een sleur waaraan in beleving nauwelijks eer te behalen valt.  Het is daarom uitermate verleidelijk om collectief E.R. na te spelen, juist omdat de bloedstollende spanning, het rennen door de gang, geassocieerd wordt met status en aanzien, met glamour.   Die behoefte van zorgwerkers aan een vleugje Hollywood is goed begrepen door beleidsmakers in de sector. Zo is het ziekenhuis waar dit alles plaatsvond niet zomaar een ziekenhuis, maar een “topklinisch” ziekenhuis. Wat die toevoeging precies inhoudt weet ik niet, maar het klinkt buitengewoon spannend. Om niets aan het toeval over te laten heeft de directie zelfs een gele helicopter op het dak geïnstalleerd, die met vervaarlijk veel herrie af en aan vliegt. Er zal ongetwijfeld wel eens een leven mee gered worden, maar als statussymbool moet zijn belang niet worden onderschat. Hij is de piek die de saaie, alledaagse kerstboom doet stralen. Hij brengt de artsen en verpleegkundigen net een beetje dichter bij E.R..